Çinli bilim insanları, Ay’ın tüm yüzeyindeki jeolojik yapıları ayrıntılı biçimde gösteren yeni bir harita hazırladı. Harita, bir santimetrenin Ay yüzeyindeki 50 kilometreye karşılık geldiği 1:5 milyon ölçeğinde hazırlandı.

Çin’in Chang’e Ay Keşif Programı kapsamında elde edilen son bulguları içeren haritanın, gelecekte yürütülecek Ay araştırmalarına ve keşif görevlerine bilimsel destek sağlaması hedefleniyor.

Projeye öncülük eden Çin Jeoloji Bilimleri Akademisi Jeoloji Enstitüsü’nden edinilen bilgiye göre, ana harita yaklaşık 2,8 metre uzunluğunda ve 1,2 metre yüksekliğinde hazırlandı. Çalışmada ayrıca Ay’ın kuzey ve güney kutup bölgelerine ait ayrıntılı jeoloji haritaları da yer alıyor.

Güncellenen haritada 13 binden fazla çarpma krateri ile 81 çarpma havzası bulunuyor. Harita kapsamında ayrıca 14 jeolojik yapı ve 17 kayaç türü sınıflandırıldı.

Chang’e görevlerinden elde edilen veriler de dâhil olmak üzere Ay araştırmalarındaki son bulgulara dayanan harita; bilimsel doğruluk ve görsel netlik açısından üç önemli yenilik sunuyor.

Bunlardan ilki, Ay’ın jeolojik zaman ölçeğinin yeniden düzenlenmesi oldu. Bilim insanları, son araştırmalar ışığında büyük jeolojik dönemlerin başlangıç tarihlerini güncelledi. Buna göre Aitkenian döneminin başlangıcı 4,33 milyar, Nectarian döneminin başlangıcı 4,17 milyar ve Imbrian döneminin başlangıcı 3,92 milyar yıl öncesi olarak belirlendi. Harita ayrıca Ay’ın geç dönem stratigrafisini küresel ölçekte ilk kez daha ayrıntılı biçimde sınıflandırıyor.

İkinci yenilik kapsamında Ay’daki kayaç ve mineral envanteri güncellendi. Araştırmacılar, temel minerallerin dağılımını gösteren daha yüksek çözünürlüklü haritalardan ve yenilenen kayaç sınıflandırma standartlarından yararlandı. Chang’e-4 ve Chang’e-6 görevlerinin bulguları doğrultusunda Güney Kutbu-Aitken Havzası’nda daha önce tanımlanmamış gabro-norit türü bir kayaç belirlendi. Bu keşif, Ay’ın derinliklerinden gelen malzemelerin incelenmesine doğrudan katkı sağlıyor.

Üçüncü yenilik ise 1:5 milyon ölçekli haritalara özel bir haritalama standardının geliştirilmesi oldu. Araştırmacılar, farklı jeolojik özellikler için ayrı asgari haritalama birimleri belirleyerek haritanın hem bilimsel açıdan önemli ayrıntıları korumasını hem de anlaşılır olmasını sağladı.

Çin Jeoloji Bilimleri Akademisi Jeoloji Enstitüsü Direktörü Yang Zhiming, güncellenen haritanın Çin’in gelecekte kurmayı planladığı Ay araştırma istasyonuna, iniş bölgelerinin belirlenmesine ve derin uzay keşif görevlerine önemli bilimsel destek sunacağını belirtti.

Yang, haritanın aynı zamanda Güneş Sistemi’nin evriminin anlaşılmasına Çin’in sunduğu en son katkılardan biri olduğunu ifade etti.