CGTN Yazarı Cao Beidan'ın haberine göre, Çinli yapay zekâ şirketi Moonshot AI, 27 Temmuz’da son amiral gemisi modeli Kimi K3’ün tüm model ağırlıklarını kullanıma açtığını duyurdu. Böylece Kimi K3, dünyanın dört bir yanındaki geliştiriciler tarafından ücretsiz olarak indirilebilecek ve kendi sistemlerinde çalıştırılabilecek.

Çin’in açık kaynaklı yapay zekâ modelleri nasıl gelir sağlıyor?

Kimi K3’ün toplam parametre sayısı 2,8 trilyona ulaştı. Böylece Kimi K3, model ağırlıkları kullanıma açılan bu ölçekteki ilk yapay zekâ modeli oldu.

Moonshot AI, Çin’deki açık model yöneliminin tek örneği değil. Yılın başından bu yana ülkedeki yapay zekâ şirketlerinin açık model çalışmaları hız kazanırken birçok öncü şirket, geliştirdiği modelleri küresel geliştirici topluluğunun kullanımına sundu.

Hugging Face’in 2026 İlkbahar Raporu’na göre Çin’de geliştirilen açık modeller, platformdaki toplam indirmelerin yüzde 41’ini oluşturdu. Çin böylece bu alanda ABD’yi geride bıraktı. OpenRouter’ın en çok kullanılan modeller sıralamasındaki ilk altı modelin tamamı da Çinli ekipler tarafından geliştirildi.

Dünyanın dört bir yanındaki geliştiriciler artık Çin menşeli açık modelleri indirerek değerlendirebiliyor, bu modeller üzerinde yenilikler yapabiliyor ve lisans koşulları çerçevesinde geliştirdikleri yeni ürünleri ticarileştirebiliyor. Peki, temel model ücretsiz sunulurken modeli geliştiren şirketler nasıl gelir elde ediyor?

Açık model yaklaşımı, şirketlerin gelirden vazgeçtiği anlamına gelmiyor. Şirketler ücretli API ve bulut hizmetleri, kurumsal müşterilere yönelik özelleştirme ve teknik destek, abonelik paketleri gibi kanallardan gelir sağlayabiliyor. Ekosistem büyüdükçe uygulama mağazalarındaki işlemlerden alınan komisyonlar ile sistem içi arama ve öneri hizmetlerinden elde edilen reklam gelirleri de kazanç kaynağına dönüşebiliyor. Böylece gelir, temel modelin indirilmesinden değil, modelin çevresinde oluşturulan hizmetler ve ekosistemden sağlanıyor.

Çin açık kaynaklı yapay zekâ modellerinde dünya lideri

Bir dönem açık kaynaklı yapay zekâ modelleri alanındaki gelişmeleri geriden takip eden Çin, bugün dünya lideri konumuna yükseldi. Ülke, farklı model türleri ve kullanım senaryolarını kapsayan kapsamlı bir açık model ekosistemi oluştururken modellerin güncellenme hızıyla da dünyaya öncülük ediyor.

Ölçek bakımından Çin’in açık model ekosistemi, parametre sayısı birkaç milyondan trilyonlara uzanan çok sayıda seçeneği barındırıyor. Küçük modeller cep telefonlarına ve fabrikalardaki makine ve ekipmanlara kurulabilirken büyük modeller karmaşık araştırma-geliştirme ve analiz görevlerini yerine getirebiliyor. Böylece farklı ihtiyaçlara uygun çözümler sunulabiliyor.

Kullanım alanları açısından bakıldığında ise genel amaçlı büyük modellerin yanı sıra otomotiv, makine imalatı, enerji ve sağlık gibi sektörlere özgü açık modeller de geliştiriliyor. Sektörel deneyim ve uzmanlık bilgisini doğrudan yapay zekâ çözümlerine aktaran bu modeller, genel amaçlı teknolojiler ile endüstriyel uygulamalar arasındaki “son kilometreyi” tamamlıyor.

Çinli şirketlerin geliştirdiği açık modellerin dünya genelindeki toplam indirme sayısı 10 milyarı aşarak küresel ölçekte ilk sıraya yerleşti.

Çin’in açık modelleri reel ekonomiye hızla entegre oluyor

Çin’de geliştirilen açık modellerin teknolojik açıdan olgunlaşmasıyla yapay zekâ, laboratuvarlardan çıkarak imalat, enerji ve hizmetler gibi reel ekonomi sektörlerine hızla entegre oluyor. Yapay zekâ, sektörlerin dönüşümünü hızlandıran ve şirketlerin maliyetlerini düşüren yeni bir itici güce dönüşüyor.

Açık geliştirme yaklaşımı, yapay zekâ teknolojilerinin kullanımının önündeki engelleri azaltıyor. Bu sayede modeller, somut görevleri yerine getirebilen ve üretim verimliliğini artıran araçlar hâline geliyor. Günümüzde açık modeller imalat, enerji, ulaştırma ve finans başta olmak üzere reel ekonominin birçok alanında kullanılıyor.

Açık modellerin yaygınlaştırılmasına yönelik politika desteği de güçleniyor. Çin Sanayi ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığının da aralarında bulunduğu sekiz kurum, yılın başında ortak bir eylem planı yayımladı. Plan kapsamında 2027 yılına kadar üç ila beş genel amaçlı büyük modelin imalat sektöründe kapsamlı biçimde kullanılması, sanayi alanında 100 yüksek kaliteli veri kümesi oluşturulması ve 500 örnek uygulama senaryosunun yaygınlaştırılması hedefleniyor.

Çin, dünya genelindeki yapay zekâ patentlerinin yüzde 60’ını elinde bulunduruyor. Bakanlığın verilerine göre ülkenin temel yapay zekâ sektörünün büyüklüğü 2025 yılında 1,2 trilyon yuanı aştı. Açık modellerin yaygınlaşmasının yeni nesil sanayileşmeye ve dijital ekonominin nitelikli gelişimine ivme kazandırması bekleniyor.