Laos Halkın Devrimci Partisi Merkez Komitesi Genel Sekreteri ve Laos Cumhurbaşkanı Thongloun Sisoulith, Çin Komünist Partisi Merkez Komitesi Genel Sekreteri ve Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping’in daveti üzerine 2-6 Haziran tarihlerinde Çin’e resmi ziyarette bulundu. Ziyaret, hem iki ülke kamuoyunda hem de uluslararası çevrelerde olumlu yankı uyandırdı.

Ziyaret sırasında iki ülke lideri, yeni dönemde ve her koşulda Çin-Laos kader birliğinin inşasının güçlendirilmesi konusunda mutabakata vardı. Gözlemciler, alınan kararın iki parti ve iki ülke arasındaki ilişkilerin geleceğine yön verecek stratejik bir yol haritası niteliği taşıdığı değerlendirmesinde bulunuyor.

Sisoulith’in, Laos Halkın Devrimci Partisi Merkez Komitesi Genel Sekreterliği ve Laos Cumhurbaşkanlığı görevlerine yeniden seçilmesinin ardından ilk yurt dışı ziyaretini Çin’e gerçekleştirmesi dikkat çekti. Bu yıl aynı zamanda Çin ile Laos arasında diplomatik ilişkilerin kurulmasının 65. yıldönümü ile Çin-Laos Dostluk Yılı da kutlanıyor. Bu nedenle ziyaret, sembolik ve stratejik açıdan ayrı bir önem taşıyor.

Çin-Laos ilişkilerinde yeni dönem

Geçen 65 yılda uluslararası konjonktürde yaşanan değişimlere rağmen, kader birliği anlayışıyla hareket eden iki komşu ülke arasındaki geleneksel dostluk sağlamlığını korudu. Çin ile Laos arasında kader birliğinin inşasına yönelik karar 2017 yılında alınırken, iki ülke liderleri 2019 ve 2023 yıllarında ilgili eylem planlarını imzalayarak uygulama sürecini ilerletti.

Çin-Laos Demiryolu’nun inşa edilip hizmete açılması ve Çin’in Laos’ta yürüttüğü çok sayıda kalkınma projesi, kader birliği anlayışının somut sonuçlarını ortaya koydu. Bu projeler, iki ülke arasındaki iş birliğinin halklara doğrudan fayda sağlayan bir modele dönüştüğünü gösterdi.

Günümüzde küresel dönüşüm ve belirsizlikler hız kazanırken, hem Çin hem Laos yeni kalkınma hedefleriyle karşı karşıya bulunuyor. Bu süreçte iki ülkenin ilişkileri daha yüksek seviyeye taşıma ve yeni dönemde her koşulda kader birliği inşasını hızlandırma yönündeki kararı, değişen uluslararası ortam karşısında stratejik bir tercih olarak değerlendiriliyor. Bu yaklaşım yalnızca iki ülkenin kalkınma ihtiyaçlarıyla örtüşmüyor, aynı zamanda iki halkın beklentilerine de yanıt veriyor.

Xi’den ilişkilerin geleceğine yönelik dört öneri

Yeni koşullarda Çin-Laos ilişkilerinin yüksek standart, yüksek kalite ve yüksek düzey doğrultusunda nasıl ilerletileceğine ilişkin olarak Xi Jinping dört maddelik öneri sundu. Xi, sosyalizm yolunda kararlılıkla ilerlenmesi, karşılıklı yarara dayalı iş birliğinin güçlendirilmesi, iki halk arasındaki geleneksel dostluğun pekiştirilmesi ve dış politika koordinasyonunun artırılması çağrısında bulundu.

Gözlemciler, Xi’nin ortaya koyduğu dört maddelik önerinin Çin-Laos kader birliği inşasının yönünü belirlediğini ve ikili ilişkilerin geleceğine rehberlik ettiğini ifade ediyor.

Siyasi alanda karşılıklı güven, Çin-Laos ilişkilerinin temelini oluşturuyor. Çin, Laos’u uzun süredir komşuluk diplomasisinin öncelikli ortaklarından biri olarak görüyor ve Laos’un kendi koşullarına uygun sosyalist kalkınma yolunu izlemesini destekliyor. Laos ise Tek Çin ilkesine bağlılığını yineleyerek Xi Jinping’in ortaya koyduğu küresel inisiyatiflere destek verdiğini vurguluyor.

Küresel ve bölgesel düzeyde artan belirsizlikler karşısında Çin ile Laos arasındaki siyasi karşılıklı güvenin yalnızca iki ülkenin kalkınmasına değil, dünyadaki sosyalist davaların gelişimine de katkı sunduğu değerlendiriliyor.

Yüksek kaliteli iş birliğinin derinleştirilmesi, Çin-Laos ilişkilerinin doğal bir uzantısı olarak görülüyor. Çin halihazırda Laos’un en büyük yatırım kaynağı ve ikinci büyük ticaret ortağı konumunda bulunuyor. 2025 yılında iki ülke arasındaki ticaret hacmi 9 milyar 820 milyon ABD dolarına ulaşarak yıllık bazda yüzde 19,3 arttı.

Çin-Laos Demiryolu “altın koridor”a dönüştü

Kuşak ve Yol İnisiyatifi kapsamında inşa edilen Çin-Laos Demiryolu’nun hizmete girmesinden bu yana geçen dört yılı aşkın sürede hat üzerinden 73 milyon yolcu taşındı, 100 binden fazla sefer düzenlendi ve 84 milyon ton yük nakledildi. Proje, bölgesel ekonomik entegrasyonu destekleyen bir “altın koridor” olarak öne çıkıyor.

Sisoulith, Çin ziyareti sırasında Hangzhou’da robot teknolojileri gösterilerini izledi, Beijing’de ise Çin Uzay Teknoloji Akademisi’ni ziyaret etti. Laos basını, bu temasların inovasyon, ileri teknoloji ve dijitalleşmenin ikili işbirliğinde giderek daha önemli bir yer tuttuğunu gösterdiğine dikkat çekti.

İki liderin görüşmesinde Çin tarafı, Çin-Laos Ekonomik Koridoru’nun daha yüksek seviyeye taşınması, Çin-Laos-Tayland Demiryolu bağlantısının güçlendirilmesi ve yapay zekâ ile dijital ekonomi gibi yeni alanlardaki iş birliğinin genişletilmesi önerilerini gündeme getirdi.

Taraflar ayrıca kader birliği inşasının güçlendirilmesine ilişkin ortak bildiri imzalayarak somut iş birliği adımları üzerinde mutabakata vardı. İki ülkenin Dostluk Yılı kapsamında ekonomik, kültürel ve toplumsal temasları daha da artırması bekleniyor.

Çin-Laos ilişkilerinin daha yüksek bir seviyeye taşınması yalnızca iki ülkenin kalkınmasına değil, bölgesel ve küresel istikrara da katkı sunmayı hedefliyor. Sisoulith, ziyaret sırasında yaptığı açıklamalarda Çin’in sosyalist sistemin ve gelişmekte olan ülkelerin öncüsü olmasının yanı sıra dünya barışı ve çok kutuplu dünyanın inşasını destekleyen önemli bir güç olduğunu söyledi.

“İyi komşu, iyi dost, iyi yoldaş ve iyi ortak” anlayışı güçleniyor

İki lider, uluslararası adalet ve hakkaniyetin birlikte savunulacağını, eşit ve düzenli çok kutupluluğun teşvik edileceğini, kapsayıcı ekonomik küreselleşmenin destekleneceğini ve daha adil bir küresel yönetişim sisteminin inşasının ilerletileceğini vurguladı.

Bugün Çin-Laos ilişkileri tarihinin en güçlü dönemlerinden birini yaşıyor. Çin-Laos kader birliğinin daha ileri taşınmasıyla birlikte iki ülkenin yeni kalkınma fırsatları yakalaması, bölgesel barış ve refaha yeni dinamizm kazandırması bekleniyor. İki ülke arasındaki “iyi komşu, iyi dost, iyi yoldaş ve iyi ortak” anlayışıyla şekillenen geleneksel dostluğun yeni bir döneme girmesi öngörülüyor.