Otomotiv Satış Sonrası Ürün ve Hizmetleri Derneği (OSS), Türkiye otomotiv satış sonrası sektörüne ilişkin hazırlanan stratejik analiz çalışmasının ağır ticari araçlar bölümünü açıkladı.

Frost ve Sullivan tarafından OSS Derneği için hazırlanan “2025 Yılı Türkiye Otomotiv Satış Sonrası Pazarının Stratejik Analizi” raporunda, 3,5 ton üzeri kamyon, çekici, otobüs ve römork gruplarında satış sonrası pazarının büyüklüğü, araç parkındaki yaşlanma, servis ve dağıtım kanallarındaki dönüşüm, filo davranışları, elektrifikasyonun etkisi ve sektördeki temel eğilimler ele alındı.

Rapora göre Türkiye’de ağır ticari araçlar satış sonrası pazarı, 2025 yılında 2 milyar 660,8 milyon dolarlık büyüklüğe ulaştı. 2023 yılında 2 milyar 381,6 milyon dolar seviyesinde bulunan pazar, 2025 yılına kadar yıllık bileşik yüzde 5,7 büyüme gösterdi.

Aynı dönemde ağır ticari araç parkı 1 milyon 170 bin 533 adetten 1 milyon 249 bin 511 adede yükseldi. Araç parkındaki yıllık bileşik büyüme yüzde 1,3 olurken, satış sonrası gelirlerinin araç parkındaki büyümeden daha hızlı arttığı görüldü.

Raporda, ağır ticari araçlar satış sonrası pazarının binek ve hafif ticari araçlardan farklı dinamiklere sahip olduğu belirtildi. Binek ve hafif ticari araçlarda elektrikli araçlar, gelişmiş sürüş destek sistemleri ve dijitalleşme öne çıkarken, ağır ticari araçlarda yaşlanan filo, yüksek değerli mekanik onarımlar, Euro VI emisyon sistemleri, elektronik kontrollü şanzımanlar ve filo işletmecilerinin maliyet baskısı belirleyici unsurlar olarak sıralandı.

Rapora göre ağır ticari araç parkının ortalama yaşı 2023 yılında 17,4 yıl iken, 2025 yılında 18,1 yıla yükseldi.

Kamyonlarda ortalama yaş 17,8 yıldan 18,4 yıla, otobüslerde ise 15,4 yıldan 16,5 yıla çıktı.

2025 itibarıyla ağır ticari araç parkının yüzde 80,5’inin 5 yaşın üzerinde olduğu kaydedildi. Araç parkının yüzde 19,5’ini 0-5 yaş arası araçlar oluştururken, yüzde 12’si 6-10 yaş, yüzde 17,3’ü 11-15 yaş, yüzde 15,6’sı 16-20 yaş ve yüzde 35,6’sı 21 yaş üzerindeki araçlardan oluştu.

Yaşlanan filo nedeniyle motor, şanzıman, fren, süspansiyon, direksiyon, elektrik sistemleri ve emisyon ekipmanları gibi yüksek değerli bakım ve onarım alanlarına yönelik talebin arttığı belirtildi.

OSS raporunda, ağır ticari araçlar satış sonrası pazarının 2030 yılında 3 milyar 337,7 milyon dolara ulaşmasının beklendiği ifade edildi.

2025-2030 döneminde pazarın yıllık bileşik yüzde 4,6 büyümesi öngörülürken, büyümenin genişleyen araç parkı, yaşlanan filo, araç teknolojilerindeki gelişmeler ve yüksek değerli onarım ihtiyaçlarından kaynaklanacağı belirtildi.

2025 yılında ürün gruplarına göre en büyük pazar payını 706 milyon dolarla lastikler aldı. Lastikleri 332 milyon dolarla yağ, 328,4 milyon dolarla diğer ürün grupları, 191 milyon dolarla filtreler, 176,8 milyon dolarla çarpışma elemanları, 167,9 milyon dolarla direksiyon ve süspansiyon, 167,7 milyon dolarla fren parçaları takip etti.

Aynı dönemde motor parçaları pazarı 140,7 milyon dolar, akü pazarı 125,1 milyon dolar, şanzıman pazarı ise 92,7 milyon dolar büyüklüğe ulaştı.

Raporda, ağır ticari araçlarda elektrifikasyonun satış sonrası pazarına etkisinin henüz sınırlı olduğu belirtildi.

Elektrikli ağır ticari araç satışlarının 2023 yılında 33 adet iken 2025 yılında 131 adede yükseldiği kaydedildi. Ancak elektrikli araçların toplam ağır ticari araç parkındaki payının yüzde 0,02 seviyesinde kaldığı ifade edildi.

Bu nedenle kısa ve orta vadede satış sonrası pazarının dizel güç aktarma sistemleri, Euro VI emisyon teknolojileri, yağ, filtre, fren, lastik, şanzıman ve motor parçaları tarafından şekillenmeye devam edeceği belirtildi.

Rapora göre bağımsız servisler, ağır ticari araç satış sonrası pazarındaki güçlü konumunu sürdürüyor.

2025 itibarıyla sektörde yaklaşık 426 yetkili servis, 4 bin 900 bireysel servis merkezi ve 872 yetkili hasar onarım merkezi bulunuyor.

Araç yaşı arttıkça bağımsız servislerin ağırlığının yükseldiği belirtilirken, 0-3 yaş arası ağır ticari araçlarda yetkili servis kullanım oranının yüzde 98 olduğu, 11 yaş ve üzerindeki araçlarda ise bakım ve onarım ihtiyacının büyük bölümünün bağımsız servisler tarafından karşılandığı aktarıldı.

OSS Derneği Başkanı Ali Özçete, ağır ticari araç satış sonrası pazarının ekonomik önemine dikkat çekti.

Özçete, 2025 itibarıyla pazar büyüklüğünün 2,7 milyar dolara ulaştığını belirterek, “Bu pazarda büyümeyi belirleyen en temel unsur, elektrikli araç penetrasyonundan çok yaşlanan filo, artan onarım karmaşıklığı ve operasyonel süreklilik ihtiyacı olarak öne çıkıyor.” ifadelerini kullandı.

Ağır ticari araç parkının 1,25 milyon adedi aştığını belirten Özçete, sektörün yalnızca parça değişimiyle sınırlı kalmadığını, teknik uzmanlık, dijital tanılama, hızlı tedarik ve servis kalitesinin rekabetin temel unsurları haline geldiğini söyledi.

Özçete, lojistik, taşımacılık, inşaat ve filo operasyonlarında araçların serviste kaldığı sürenin doğrudan ekonomik kayıp oluşturduğunu belirterek, satış sonrası sektörünün işletmeler için operasyonel sürekliliği sağlayan stratejik bir iş ortağı konumuna geldiğini ifade etti.